Khi nói tới tài sản trí tuệ của một doanh nghiệp hay một người làm nghề sáng tạo, thứ đầu tiên người ta nghĩ tới thường là sản phẩm: bài hát, bức tranh, cuốn sách, đoạn video. Ít ai nghĩ tới thứ xuất hiện nhiều nhất và ở khắp nơi — bộ thương hiệu.
Không chỉ cái logo. Một bộ thương hiệu đầy đủ gồm logo chính, các dấu phụ, bộ chữ, hệ màu, và cách áp dụng lên bao bì, ấn phẩm, biển hiệu. Về mặt pháp lý, những thành phần này là tác phẩm mỹ thuật ứng dụng — một loại hình được bảo hộ quyền tác giả.
Phần lớn doanh nghiệp khi nghĩ tới bảo vệ thương hiệu sẽ nghĩ ngay tới đăng ký nhãn hiệu. Đó là việc đúng, nhưng chưa đủ, vì nhãn hiệu và quyền tác giả bảo vệ hai khía cạnh khác nhau: nhãn hiệu bảo vệ dấu hiệu phân biệt trong kinh doanh, còn quyền tác giả bảo vệ chính phần sáng tạo tạo ra hình ảnh đó.
Khoảng trống này rõ nhất khi tranh chấp xảy ra với một bản thiết kế chưa kịp đăng ký nhãn hiệu, hoặc với những thành phần không đăng ký nhãn hiệu được như hệ màu hay bố cục ấn phẩm.
Đợt công bố tháng 8/2026 tại Viện gồm 82 hồ sơ. Trong đó 50 hồ sơ thuộc nhóm mỹ thuật ứng dụng — nhóm lớn nhất, gấp hơn ba lần nhóm đứng thứ hai. Con số này cho thấy nhu cầu thật đang nằm ở đâu.
Trong danh mục công bố có cả bộ thương hiệu của chính Viện và của các nền tảng trong hệ: logo VCDI, VIVN · Vì Việt Nam, VICC · Việt Chính Chủ, VIIN · Việt Influencer, VIA · Việt Âm Nhạc, cùng một loạt nền tảng khác. Toàn bộ do cùng một tác giả thiết kế và thuộc sở hữu của Viện.
Đây không phải chi tiết mang tính hình thức. Một tổ chức khuyến nghị người khác đăng ký bộ thương hiệu thì việc tự đăng ký bộ thương hiệu của mình là cách chứng minh quy trình chạy được trên thực tế.
Logo, bộ chữ, hệ màu, bao bì — mỗi thứ đều là tác phẩm mỹ thuật ứng dụng có thể đăng ký quyền tác giả. Đợt công bố tháng 8/2026 của Viện có 50/82 hồ sơ thuộc nhóm này, và Viện tự đăng ký chính bộ thương hiệu của mình.
Ảnh: Ban Truyền thông VCDI